Báo Cáo Reuters Digital News 2026: 4 Thay Đổi Đang Tái Định Hình Cách Công Chúng Tiếp Nhận Thông Tin

Reuters Institute vừa công bố Digital News Report 2026 - một trong những báo cáo thường niên có ảnh hưởng lớn nhất về hành vi tiếp cận tin tức toàn cầu. 

Dựa trên khảo sát gần 100.000 người tại 48 thị trường, báo cáo năm nay cho thấy ngành tin tức đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, khi mạng xã hội, video và AI ngày càng chi phối cách công chúng tìm kiếm, tiếp nhận và tin tưởng thông tin.

Đối với người làm truyền thông, đây không chỉ là câu chuyện của ngành báo chí. Những thay đổi trong cách công chúng tiếp nhận tin tức cũng chính là những thay đổi trong cách thương hiệu cần xuất hiện, xây dựng uy tín và kết nối với khách hàng.

Mạng Xã Hội, Video Và AI Đang Trở Thành Những Cổng Thông Tin Mới

Một trong những con số đáng chú ý của Digital News Report 2026 là sự thay đổi trong hành trình tiếp cận tin tức của công chúng.

Lần đầu tiên trong lịch sử báo cáo, mạng xã hội và các nền tảng video đã vượt qua website và ứng dụng báo chí để trở thành nguồn tiếp cận tin tức phổ biến nhất. Trung bình trên 48 thị trường khảo sát, 54% người dùng cho biết họ tiếp cận tin tức thông qua social media và video platforms, cao hơn mức 51% của website và ứng dụng báo chí. Tại 30 trong số 48 thị trường được khảo sát, mạng xã hội và nền tảng video hiện đã vượt qua các kênh báo chí sở hữu trực tiếp.

Song song đó, AI chatbot cũng đang nổi lên như một lớp trung gian mới của thông tin. Reuters ghi nhận 10% người dùng đã sử dụng AI chatbot để tiếp cận tin tức, tăng từ 7% của năm trước. Với nhóm dưới 35 tuổi, con số này đạt 16%. Đáng chú ý, 42% người dùng cho biết khả năng đặt câu hỏi tiếp theo để đào sâu thông tin là lý do họ lựa chọn các công cụ AI.

Những số liệu này cho thấy trung tâm phân phối thông tin đang dần dịch chuyển khỏi website báo chí truyền thống. Nếu trước đây công chúng chủ động truy cập website hoặc ứng dụng tin tức, ngày nay họ tiếp cận thông tin thông qua các lớp trung gian như mạng xã hội, nền tảng video và AI chatbot.

Xu hướng này không chỉ làm thay đổi cách các cơ quan báo chí tiếp cận độc giả mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động truyền thông của doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, xuất hiện trên báo chí thôi là chưa đủ. Nội dung cần được tối ưu để có thể tiếp tục được lan truyền trên mạng xã hội, đồng thời được AI nhận diện và trích dẫn khi người dùng tìm kiếm thông tin.

Video Và Creator Đang Tái Định Hình Hành Vi Tiêu Thụ Tin Tức

Nếu mạng xã hội và AI đang thay đổi cách công chúng tiếp cận thông tin, thì video và creator đang thay đổi cách họ tiêu thụ thông tin.

Reuters cho biết 77% người được khảo sát xem video tin tức trực tuyến mỗi tuần. Tại 45 trong số 48 thị trường khảo sát, lượng người xem video tin tức trực tuyến đã vượt lượng người xem bản tin truyền hình truyền thống. Bên cạnh đó, 27% người dùng tiếp cận tin tức từ các creator hoặc influencer chuyên về tin tức, trong khi 46% tiếp cận tin tức từ creator dưới nhiều hình thức khác nhau.

Đối với nhiều người trẻ, video đang dần trở thành định dạng mặc định để tiếp nhận thông tin. Thay vì đọc một bài viết dài, họ có xu hướng xem video ngắn, podcast hoặc nội dung được diễn giải bởi creator mà họ tin tưởng.
Điều đáng chú ý là creator chưa thay thế vai trò của báo chí, nhưng đang trở thành một lớp trung gian quan trọng. Reuters cho biết chỉ 3% người dùng hoàn toàn dựa vào creator để cập nhật tin tức. Tuy nhiên, họ đang đóng vai trò như một lớp diễn giải mới giữa báo chí và công chúng, giúp thông tin trở nên dễ hiểu, gần gũi và phù hợp hơn với từng cộng đồng.

Sự phát triển của video và creator economy cho thấy ngành truyền thông đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới. Không chỉ cạnh tranh về tốc độ đưa tin, các tổ chức và thương hiệu còn phải cạnh tranh về khả năng trình bày, diễn giải và phân phối thông tin theo cách phù hợp với hành vi tiếp nhận nội dung của công chúng.

Công Chúng Đang Xa Rời Tin Tức Và Gây Áp Lực Lên Ngành Báo Chí

Bên cạnh những thay đổi về nền tảng và định dạng, Reuters cũng chỉ ra một xu hướng đáng chú ý hơn: công chúng đang dần xa rời tin tức truyền thống.

So với năm 2021, tỷ lệ người cho biết họ "rất quan tâm" hoặc "cực kỳ quan tâm" đến tin tức đã giảm trung bình 13 điểm trên các thị trường khảo sát. Đồng thời, tỷ lệ người chỉ tiếp cận tin tức một cách thụ động hoặc gần như không quan tâm đến tin tức đã tăng từ 16% lên 25%.

Song song với sự suy giảm về mức độ quan tâm là sự suy giảm về niềm tin. Reuters ghi nhận mức độ tin tưởng vào tin tức toàn cầu hiện chỉ còn 37% - mức thấp nhất kể từ khi tổ chức này bắt đầu theo dõi chỉ số vào năm 2015. Niềm tin giảm tại 29 trong số 48 thị trường khảo sát. Tại Mỹ, chỉ 25% người dân cho biết họ tin tưởng tin tức phần lớn thời gian.

Sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận tin tức cũng đang tạo áp lực lên mô hình kinh doanh báo chí. Reuters cho biết tỷ lệ người trả tiền cho tin tức trực tuyến tại nhóm 20 quốc gia được theo dõi vẫn giữ nguyên ở mức 17%, gần như không tăng trưởng trong những năm gần đây.

Ở góc nhìn rộng hơn, đây không còn là câu chuyện riêng của ngành báo chí. Khi công chúng ít quan tâm hơn, ít tin tưởng hơn và ít sẵn sàng trả phí hơn, toàn bộ ngành truyền thông đang phải đối mặt với áp lực chứng minh giá trị của mình. Đối với doanh nghiệp, xu hướng này cho thấy việc sản xuất nhiều nội dung hơn chưa chắc mang lại hiệu quả cao. Nội dung cần thực sự liên quan, hữu ích và đáng tin cậy mới có thể thu hút sự chú ý trong một môi trường thông tin ngày càng quá tải.

Nhu Cầu Về Báo Chí Khách Quan Vẫn Tồn Tại Dù Niềm Tin Suy Giảm

Dù niềm tin vào tin tức đang suy giảm, công chúng vẫn không từ bỏ kỳ vọng về một nền báo chí khách quan và đáng tin cậy. Reuters cho thấy phần lớn người được khảo sát vẫn xem tính khách quan và không thiên vị là những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nói cách khác, công chúng không từ bỏ nhu cầu về những nguồn thông tin đáng tin cậy. Điều họ đang nghi ngờ là liệu các tổ chức truyền thông hiện nay có thực sự đáp ứng được kỳ vọng đó hay không.

Trong bối cảnh AI, mạng xã hội và creator đang làm gia tăng số lượng nguồn thông tin, nhu cầu về những nội dung có kiểm chứng, minh bạch và đáng tin cậy thậm chí còn trở nên quan trọng hơn trước.

Đây cũng là một tín hiệu đáng lưu ý đối với doanh nghiệp. Khi công chúng ngày càng thận trọng hơn trong việc lựa chọn nguồn tin, những thương hiệu có khả năng cung cấp dữ liệu xác thực, chuyên môn rõ ràng và thông tin minh bạch sẽ có nhiều cơ hội xây dựng niềm tin bền vững hơn trong dài hạn.

Truyền thông cần thích nghi với xu hướng tiếp nhận tin tức mới

Digital News Report 2026 cho thấy ngành tin tức toàn cầu đang trải qua một giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Mạng xã hội, video, creator và AI đang thay đổi cách thông tin được phân phối và tiêu thụ. Đồng thời, sự suy giảm về mức độ quan tâm, niềm tin và khả năng sẵn sàng trả phí của công chúng cũng đang tạo ra những thách thức mới cho toàn ngành.

Đối với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa với việc thương hiệu không chỉ cần hiện diện ở nơi công chúng đang tiếp cận thông tin, mà còn phải xây dựng được sự tin cậy trong một môi trường ngày càng nhiều lựa chọn nhưng cũng ngày càng nhiều hoài nghi.

Bởi trong khi các nền tảng, thuật toán và công nghệ không ngừng thay đổi, niềm tin vẫn là tài sản giá trị nhất của mọi hoạt động truyền thông.